ગુજરાતમાં પવિત્ર શ્રાવણ (Shravan) માસ 2026ની શરૂઆત 13 ઓગસ્ટ, ગુરુવારથી થશે અને 11 સપ્ટેમ્બર, શુક્રવારના રોજ શ્રાવણ માસ પૂર્ણ થશે. ગુજરાતમાં અમાવસ્યાંત પંચાંગ પદ્ધતિ મુજબ આ સમયગાળો ભગવાન શિવની આરાધના, ઉપવાસ, જળાભિષેક અને ધાર્મિક અનુષ્ઠાન માટે વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. શ્રાવણ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં ભક્તો શિવ મંદિરોમાં દર્શન કરવા જાય છે અને ખાસ કરીને સોમવારે ભગવાન શિવની વિશેષ પૂજા કરે છે.
શ્રાવણ (Shravan) માસ ક્યારે શરૂ થશે અને ક્યારે પૂર્ણ થશે?
ગુજરાત માટેના 2026ના ગુજરાતી કેલેન્ડર મુજબ 13 ઓગસ્ટ 2026, ગુરુવારથી શ્રાવણ (Shravan) માસ શરૂ થશે. શ્રાવણ (Shravan) માસનો અંત 11 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ થશે અને ત્યારબાદ 12 સપ્ટેમ્બરથી ભાદરવા માસ શરૂ થશે.અહીં એક મહત્વની વાત એ છે કે સમગ્ર ભારતમાં શ્રાવણની શરૂઆતની તારીખ એકસરખી નથી. અલગ-અલગ પ્રદેશોમાં અમાવસ્યાંત અને પૂર્ણિમાંત પંચાંગ પદ્ધતિના કારણે તારીખોમાં તફાવત જોવા મળે છે. તેથી ગુજરાત માટે સ્થાનિક ગુજરાતી પંચાંગની તારીખને ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે.
શ્રાવણ (Shravan) ના સોમવાર ક્યારે આવશે?
શ્રાવણ (Shravan) માસમાં સોમવારનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે. ભગવાન શિવને સોમવાર પ્રિય હોવાની ધાર્મિક માન્યતા હોવાથી ભક્તો આ દિવસે ઉપવાસ રાખે છે, શિવલિંગ પર જળ અને દૂધનો અભિષેક કરે છે તથા બિલીપત્ર અર્પણ કરે છે.
ગુજરાતના 2026ના શ્રાવણ (Shravan) માસ દરમિયાન મુખ્ય સોમવારની તારીખો આ પ્રમાણે રહેશે:
- 17 ઓગસ્ટ 2026 – પ્રથમ શ્રાવણ સોમવાર
- 24 ઓગસ્ટ 2026 – બીજો શ્રાવણ સોમવાર
- 31 ઓગસ્ટ 2026 – ત્રીજો શ્રાવણ સોમવાર
- 7 સપ્ટેમ્બર 2026 – ચોથો શ્રાવણ સોમવાર
આ દિવસોમાં શિવ મંદિરોમાં વહેલી સવારથી ભક્તોની ભીડ જોવા મળી શકે છે. શ્રાવણ સોમવાર દરમિયાન ઉપવાસ રાખવાની પરંપરા પણ અનેક પરિવારોમાં જોવા મળે છે.
શ્રાવણ (Shravan) માં ભગવાન શિવની પૂજા કેમ કરવામાં આવે છે?
હિંદુ ધાર્મિક પરંપરામાં શ્રાવણ (Shravan) માસને ભગવાન શિવની ઉપાસના માટે અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. શ્રાવણ દરમિયાન ભક્તો શિવલિંગ પર જળ, દૂધ, પંચામૃત અને બિલીપત્ર અર્પણ કરે છે.ઘણા ભક્તો ‘ૐ નમઃ શિવાય’ મંત્રનો જાપ કરે છે. કેટલાક લોકો સોમવારના ઉપવાસ સાથે આખા શ્રાવણ દરમિયાન સાત્વિક આહાર લે છે અને નિયમિત રીતે મંદિર દર્શન કરે છે.ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે શ્રાવણમાં ભગવાન શિવની ભક્તિ અને આરાધના કરવાથી મનની શાંતિ, પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ અને જીવનમાં સકારાત્મકતા મળે છે. આ માન્યતાઓ ધાર્મિક પરંપરાનો ભાગ છે.
શ્રાવણમાં શિવલિંગ પર શું ચઢાવવું?
શ્રાવણ (Shravan) દરમિયાન ભગવાન શિવની પૂજામાં સામાન્ય રીતે કેટલીક વસ્તુઓને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે.
જળાભિષેક: શિવલિંગ પર પાણી ચઢાવવાની પરંપરા છે.
દૂધ: ઘણા ભક્તો દૂધથી અભિષેક કરે છે.
બિલીપત્ર: ભગવાન શિવને બિલીપત્ર અર્પણ કરવાની પરંપરા છે.
ધતુરા અને ફૂલ: ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર કેટલાક ભક્તો ધતુરા તથા ફૂલ પણ અર્પણ કરે છે.
પંચામૃત: દૂધ, દહીં, ઘી, મધ અને ખાંડથી બનેલા પંચામૃતથી અભિષેક કરવાની પણ પરંપરા છે.
પૂજા પદ્ધતિ અને સામગ્રીમાં સ્થાનિક તથા પરિવારની પરંપરા પ્રમાણે ફેરફાર થઈ શકે છે.
શ્રાવણમાં આવતા મુખ્ય તહેવારો
શ્રાવણ (Shravan) માત્ર સોમવાર માટે જ નહીં પરંતુ અનેક ધાર્મિક પર્વો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
નાગ પંચમી – 17 ઓગસ્ટ
2026માં નાગ પંચમી 17 ઓગસ્ટ, સોમવારે આવશે. આ દિવસે નાગ દેવતાની પૂજા કરવામાં આવે છે. વિવિધ વિસ્તારોમાં નાગ પંચમીની પૂજા અને પરંપરાઓ અલગ-અલગ રીતે જોવા મળે છે.
પુત્રદા એકાદશી – 23 ઓગસ્ટ
23 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ શ્રાવણ સુદ એકાદશી, જેને શ્રાવણ (Shravan) પુત્રદા એકાદશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, આવશે. એકાદશીના દિવસે અનેક ભક્તો ઉપવાસ અને ભગવાન વિષ્ણુની આરાધના કરે છે.
રક્ષાબંધન – 28 ઓગસ્ટ
28 ઓગસ્ટ 2026, શુક્રવારે રક્ષાબંધન ઉજવાશે. શ્રાવણ સુદ પૂર્ણિમાના દિવસે બહેન ભાઈના હાથ પર રાખડી બાંધે છે અને ભાઈ બહેનની રક્ષા કરવાનો સંકલ્પ કરે છે. ગુજરાતના 2026ના તહેવાર કેલેન્ડરમાં પણ 28 ઓગસ્ટ રક્ષાબંધન તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
જન્માષ્ટમી – 4 સપ્ટેમ્બર
4 સપ્ટેમ્બર 2026, શુક્રવારે જન્માષ્ટમી આવશે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જન્મોત્સવની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ગુજરાતના 2026ના હોલિડે કેલેન્ડરમાં પણ 4 સપ્ટેમ્બરને જન્માષ્ટમી તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે.
શ્રાવણમાં ઉપવાસ રાખનારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
શ્રાવણ (Shravan) દરમિયાન અનેક લોકો સોમવાર અથવા અન્ય ધાર્મિક દિવસોમાં ઉપવાસ રાખે છે. ઉપવાસની રીત વ્યક્તિની ધાર્મિક પરંપરા, ઉંમર અને સ્વાસ્થ્ય પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.ઉપવાસ દરમિયાન પૂરતું પાણી પીવું, ફળો તથા યોગ્ય પૌષ્ટિક આહાર લેવો અને લાંબા સમય સુધી ભૂખ્યા ન રહેવું જરૂરી છે. ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર અથવા અન્ય તબીબી સમસ્યા ધરાવતા લોકોએ ઉપવાસ કરતા પહેલાં પોતાના ડૉક્ટરની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
શ્રાવણ (Shravan) માં શું ખાવું?
ઘણા લોકો શ્રાવણ (Shravan) દરમિયાન સાત્વિક ભોજન લે છે. ફળ, દૂધ, દહીં, સૂકા મેવા, શાકભાજી અને પૂરતા પ્રમાણમાં પ્રવાહીનો સમાવેશ કરી શકાય છે.જેઓ ઉપવાસ રાખે છે તેઓ પોતાની પરંપરા પ્રમાણે ફરાળી ખોરાક લે છે. જોકે ઉપવાસના નામે વધારે તળેલું, વધારે મીઠું અથવા વધારે ખાંડવાળું ખાવાથી સ્વાસ્થ્ય પર વિપરીત અસર થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો : દશામા (Dashama) વ્રત 2026: 12 ઓગસ્ટથી શરૂ થશે 10 દિવસનું પવિત્ર વ્રત, જાણો સ્થાપના, પૂજા વિધિ, દોરાનું મહત્વ અને વિસર્જનની સંપૂર્ણ માહિતી
શ્રાવણનું ધાર્મિક મહત્વ શું છે?
શ્રાવણ (Shravan) માસને ભક્તિ અને આધ્યાત્મિક સાધનાનો સમય માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ભગવાન શિવની આરાધના માટે આ માસનું વિશેષ મહત્વ છે.ભક્તો સોમવારે મંદિર દર્શન, જળાભિષેક, બિલીપત્ર અર્પણ, મંત્રજાપ અને ઉપવાસ જેવી ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ કરે છે. કેટલાક ભક્તો આખા શ્રાવણ દરમિયાન કોઈ ચોક્કસ નિયમ અથવા સંકલ્પનું પાલન પણ કરે છે.શ્રાવણનો સમય માત્ર ધાર્મિક વિધિઓ પૂરતો સીમિત નથી. અનેક પરિવારોમાં આ સમય દરમિયાન ભજન, કથા, પૂજા અને સામૂહિક ધાર્મિક કાર્યક્રમોનું પણ આયોજન થાય છે.
શ્રાવણ (Shravan) 2026ની મહત્વની તારીખો એક નજરમાં
13 ઓગસ્ટ: શ્રાવણ માસનો પ્રારંભ
17 ઓગસ્ટ: પ્રથમ શ્રાવણ સોમવાર અને નાગ પંચમી
24 ઓગસ્ટ: બીજો શ્રાવણ સોમવાર
28 ઓગસ્ટ: રક્ષાબંધન અને શ્રાવણ પૂર્ણિમા
31 ઓગસ્ટ: ત્રીજો શ્રાવણ સોમવાર
4 સપ્ટેમ્બર: જન્માષ્ટમી
7 સપ્ટેમ્બર: ચોથો શ્રાવણ સોમવાર
11 સપ્ટેમ્બર: શ્રાવણ માસનો અંત
12 સપ્ટેમ્બર: ભાદરવા માસનો પ્રારંભ
આ તારીખો ગુજરાતના ગુજરાતી કેલેન્ડર મુજબ આપવામાં આવી છે. વિવિધ પ્રદેશો અને પંચાંગ પદ્ધતિઓમાં તહેવારોની તારીખોમાં તફાવત હોઈ શકે છે.
શ્રાવણ (Shravan) માસ દરમિયાન શું સંકલ્પ લઈ શકાય?
શ્રાવણ (Shravan) દરમિયાન લોકો પોતાની શ્રદ્ધા પ્રમાણે વિવિધ ધાર્મિક સંકલ્પ લે છે. દર સોમવારે મંદિર જવું, શિવલિંગ પર જળાભિષેક કરવો, ‘ૐ નમઃ શિવાય’નો જાપ કરવો, સાત્વિક આહાર લેવો, જરૂરિયાતમંદોને દાન કરવું અથવા ધાર્મિક ગ્રંથોનું વાંચન કરવું જેવી પરંપરાઓ ઘણા પરિવારોમાં જોવા મળે છે.મુખ્ય વાત એ છે કે શ્રાવણની ભક્તિ માત્ર એક દિવસ કે એક પૂજા સુધી સીમિત ન રહે, પરંતુ સારા વિચારો, સંયમ, સેવા અને સદાચાર સાથે જોડાય.આ રીતે 13 ઓગસ્ટથી શરૂ થતો શ્રાવણ માસ 2026 ગુજરાતમાં ભક્તિ અને ધાર્મિક આસ્થાથી ભરેલો રહેશે. ચાર શ્રાવણ સોમવાર ઉપરાંત નાગ પંચમી, રક્ષાબંધન અને જન્માષ્ટમી જેવા મહત્વના પર્વો પણ આ સમયગાળામાં આવશે. ભગવાન શિવની આરાધના, ઉપવાસ, જળાભિષેક અને ધાર્મિક અનુષ્ઠાન માટે શ્રાવણ માસને વિશેષ પવિત્ર માનવામાં આવે છે.
નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી
