ઓનલાઈન રાખડી (Rakhi) ખરીદતા પહેલાં સાવધાન: રક્ષાબંધન પર 7 પ્રકારના સાયબર સ્કેમથી બચો, એક ક્લિકમાં ખાતું થઈ શકે ખાલી

રાખડી (Rakhi) ખરીદતા પહેલાં સાવધાન, ઓનલાઈન શોપિંગમાં વધી શકે સાયબર ફ્રોડનું જોખમ

રક્ષાબંધનનો તહેવાર નજીક આવતા રાખડી (Rakhi) , મીઠાઈ અને ગિફ્ટની ઓનલાઈન ખરીદીમાં વધારો થાય છે. લોકો ઘરે બેઠા અલગ-અલગ વેબસાઈટ અને એપ પરથી રાખડી તથા ગિફ્ટ ઓર્ડર કરે છે. જોકે ઓનલાઈન ખરીદી વધવાની સાથે સાયબર ઠગ પણ સક્રિય થઈ જાય છે.સ્કેમર્સ નકલી શોપિંગ વેબસાઈટ, સોશિયલ મીડિયા જાહેરાતો, ફેક કુરિયર મેસેજ અને ગિફ્ટ ઓફરના નામે લોકોને પોતાની જાળમાં ફસાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. કેટલાક કિસ્સામાં પેમેન્ટ લીધા બાદ સામાન પહોંચાડવામાં આવતો નથી, જ્યારે કેટલાક કિસ્સામાં નકલી અથવા ખરાબ ગુણવત્તાની પ્રોડક્ટ મોકલવામાં આવે છે.આથી ઓનલાઈન રાખડી અથવા ગિફ્ટ ખરીદતી વખતે વેબસાઈટ, સેલર, પેમેન્ટ પદ્ધતિ અને ટ્રેકિંગ લિંકની યોગ્ય તપાસ કરવી ખૂબ જરૂરી છે.

તહેવારો દરમિયાન સાયબર ફ્રોડ કેમ વધી જાય છે?

સાયબર સિક્યોરિટી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ તહેવારો દરમિયાન ઓનલાઈન શોપિંગ વધવાથી ઠગોને પણ નવા ગ્રાહકોને નિશાન બનાવવાની તક મળે છે.

• એક્સપ્રેસ ડિલિવરીની લાલચમાં લોકો સેલરની તપાસ કર્યા વગર ઓર્ડર કરી દે છે.
• ભારે ડિસ્કાઉન્ટ, ફ્રી ગિફ્ટ અને લિમિટેડ-ટાઈમ ઓફરના નામે લોકોને ઝડપથી પેમેન્ટ કરવા માટે દબાણ કરવામાં આવે છે.
• વ્યસ્તતાને કારણે લોકો વેબસાઈટનું URL, રિવ્યૂ, રેટિંગ અને રિટર્ન પોલિસી તપાસવાનું ભૂલી જાય છે.
• અસલી બ્રાન્ડ જેવી દેખાતી નકલી વેબસાઈટ અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ બનાવવામાં આવે છે.
• UPI, QR કોડ અને પેમેન્ટ લિંકનો ઉપયોગ કરીને નકલી પેમેન્ટ રિક્વેસ્ટ મોકલવામાં આવે છે.

રક્ષાબંધન પર રાખડી (Rakhi) સંબંધિત કયા સાયબર સ્કેમ થઈ શકે?

તહેવારો દરમિયાન ઠગ અલગ-અલગ રીતે લોકોને નિશાન બનાવી શકે છે. ખાસ કરીને રાખડી (Rakhi) અને ગિફ્ટના નામે નીચેના સાયબર ફ્રોડથી સાવધાન રહેવું જરૂરી છે.

1. ફેક શોપિંગ વેબસાઈટ

ઠગ અસલી શોપિંગ વેબસાઈટ જેવી દેખાતી નકલી સાઇટ બનાવે છે. તેના પર રાખડી (Rakhi) અને ગિફ્ટ પર ભારે ડિસ્કાઉન્ટ બતાવવામાં આવે છે.ગ્રાહક ઓર્ડર કરીને પેમેન્ટ કરી દે છે, પરંતુ ત્યારબાદ ન તો પ્રોડક્ટ મળે છે અને ન તો રિફંડ મળે છે.

2. WhatsApp ગિફ્ટ સ્કેમ

“રક્ષાબંધન પર તમારા માટે ગિફ્ટ આવ્યું છે” અથવા “રાખડી (Rakhi) ગિફ્ટ ક્લેમ કરો” જેવા મેસેજ મોકલવામાં આવે છે.મેસેજ સાથે આવેલી લિંક પર ક્લિક કરવાથી નકલી વેબસાઈટ ખુલી શકે છે અથવા વ્યક્તિ પાસેથી પેમેન્ટ તથા વ્યક્તિગત માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.

3. ફેક કુરિયર સ્કેમ

ઠગ ડિલિવરી એજન્ટ બનીને ફોન અથવા મેસેજ કરે છે. સરનામું અપડેટ કરવા, ડિલિવરી ચાર્જ ભરવા અથવા પાર્સલ રોકાઈ ગયું હોવાના બહાને માહિતી માંગવામાં આવે છે.આ દરમિયાન OTP અથવા નકલી લિંક દ્વારા છેતરપિંડી કરવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.

4. ફેક કેશબેક સ્કેમ

ફેસ્ટિવ ઓફર, કેશબેક અથવા રિવોર્ડની લાલચ આપવામાં આવે છે. કેશબેક મેળવવા માટે QR કોડ સ્કેન કરવા અથવા UPI રિક્વેસ્ટ મંજૂર કરવા કહેવામાં આવે છે.યાદ રાખો, પૈસા મેળવવા માટે સામાન્ય રીતે UPI PIN નાખવાની જરૂર પડતી નથી. અજાણી UPI રિક્વેસ્ટને મંજૂર કરવાથી પૈસા કપાઈ શકે છે.

5. ફેક કસ્ટમર કેર

સર્ચ રિઝલ્ટ અથવા સોશિયલ મીડિયા પર નકલી કસ્ટમર કેર નંબર દેખાડવામાં આવી શકે છે.રિફંડ, ઓર્ડર કેન્સલેશન અથવા ફરિયાદના નામે ઠગ બેંક વિગતો, OTP, UPI PIN અથવા સ્ક્રીન શેરિંગ એપની મદદથી છેતરપિંડી કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

6. ફેક ટ્રેકિંગ લિંક

ઓર્ડર ટ્રેકિંગના નામે SMS, WhatsApp અથવા ઈમેલ દ્વારા લિંક મોકલવામાં આવે છે.આ લિંક અસલી કુરિયર વેબસાઈટ જેવી દેખાઈ શકે છે, પરંતુ તે નકલી હોઈ શકે છે. અજાણી લિંક પર ક્લિક કરવાથી વ્યક્તિગત માહિતી ચોરાવવાનો અથવા નુકસાનકારક સોફ્ટવેર ઇન્સ્ટોલ કરાવવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.

7. રિફંડ સ્કેમ

રિફંડ અપાવવાના બહાને ઠગ સ્ક્રીન શેરિંગ એપ ડાઉનલોડ કરાવે છે અથવા UPI કલેક્ટ રિક્વેસ્ટ મોકલે છે.આવી રિક્વેસ્ટને મંજૂર કરતા પહેલાં હંમેશા તપાસો કે તમે ખરેખર પૈસા મેળવી રહ્યા છો કે કોઈ પેમેન્ટને મંજૂરી આપી રહ્યા છો.

આ પણ વાંચો :  5 મોટા કારણોથી Stock Market માં ઘટાડો: સેન્સેક્સ 326 પોઈન્ટ તૂટ્યો, નિફ્ટી 77 પોઈન્ટ નીચે; FMCG-એનર્જી શેરોમાં વેચવાલી

નકલી વેબસાઈટ કેવી રીતે ઓળખવી?

ઓનલાઈન રાખડી ખરીદતા પહેલાં વેબસાઈટની વિશ્વસનીયતા તપાસવી ખૂબ જરૂરી છે.

નકલી વેબસાઈટના કેટલાક સંકેતો આ પ્રમાણે હોઈ શકે છે:

• URLમાં ખોટી સ્પેલિંગ અથવા વિચિત્ર ડોમેન હોય.
• HTTPS અથવા સુરક્ષિત કનેક્શનનો અભાવ હોય.
• કંપનીની યોગ્ય સંપર્ક માહિતી ન હોય.
• પ્રાઇવસી પોલિસી ઉપલબ્ધ ન હોય.
• રિટર્ન અથવા રિફંડ પોલિસી સ્પષ્ટ ન હોય.
• માત્ર UPI પેમેન્ટનો આગ્રહ કરવામાં આવે.
• અસામાન્ય રીતે ભારે ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં આવતું હોય.
• તમામ પ્રોડક્ટ પર અવિશ્વસનીય ઓફર દેખાતી હોય.
• કસ્ટમર રિવ્યૂ નકલી અથવા શંકાસ્પદ લાગે.

સોશિયલ મીડિયા પર દેખાતી રાખડીની જાહેરાતો પર વિશ્વાસ કરવો?

માત્ર સોશિયલ મીડિયા પર જાહેરાત દેખાય છે એટલે તે વેબસાઈટ અસલી છે એવું માનવું નહીં.સ્કેમર્સ Facebook, Instagram અને અન્ય પ્લેટફોર્મ પર ભારે ડિસ્કાઉન્ટ, ફ્રી ગિફ્ટ અને એક્સપ્રેસ ડિલિવરી જેવી ઓફરોની જાહેરાત કરી શકે છે.જાહેરાત પર ક્લિક કરતા પહેલાં બ્રાન્ડની સત્તાવાર વેબસાઈટ અથવા સત્તાવાર એપ પરથી ઓફર ખરેખર ઉપલબ્ધ છે કે નહીં તે તપાસો.

ઓનલાઈન રાખડી ખરીદતી વખતે આ 10 વાતોનું ધ્યાન રાખો

1. સત્તાવાર વેબસાઈટ અથવા વિશ્વસનીય એપ પસંદ કરો.
2. સેલરનું રેટિંગ અને રિવ્યૂ તપાસો.
3. અસામાન્ય રીતે ભારે ડિસ્કાઉન્ટથી સાવધાન રહો.
4. રિટર્ન અને રિફંડ પોલિસી વાંચો.
5. ડિલિવરી તારીખ અને શિપિંગ ચાર્જ તપાસો.
6. ઉપલબ્ધ હોય તો વિશ્વસનીય પેમેન્ટ પદ્ધતિ પસંદ કરો.
7. પેમેન્ટ કર્યા પછી રસીદ સાચવી રાખો.
8. ઓર્ડર ડિટેલ સુરક્ષિત રાખો.
9. અજાણી લિંક પરથી પેમેન્ટ ન કરો.
10. OTP અને UPI PIN કોઈની સાથે શેર ન કરો.

રાખડી મોકલતી વખતે શું સાવચેતી રાખવી?

જો તમે રાખડી (Rakhi) ઓનલાઈન અથવા કુરિયર દ્વારા મોકલી રહ્યા હોવ તો માત્ર ભરોસાપાત્ર વેબસાઈટ અથવા કુરિયર સર્વિસનો ઉપયોગ કરો.પ્રાપ્તકર્તાનું નામ, સરનામું, પિનકોડ અને મોબાઇલ નંબર યોગ્ય રીતે ચકાસો. ઓર્ડર કરતા પહેલાં ડિલિવરી સમય અને શિપિંગ ચાર્જ તપાસો.રાખડી મોકલ્યા પછી ઓર્ડર ID અને રસીદ સાચવી રાખો. વિદેશમાં રાખડી મોકલવાની હોય તો સંબંધિત કસ્ટમ્સ અને શિપિંગ નિયમો પણ તપાસવા જોઈએ.

ગિફ્ટ કે રાખડી ટ્રેક કરવાનો સાચો રસ્તો

ઓર્ડર ટ્રેક કરવા માટે હંમેશા જે વેબસાઈટ અથવા એપ પરથી ખરીદી કરી હોય ત્યાં લોગિન કરો.‘My Orders’ અથવા ‘My Purchases’ વિભાગમાં જઈને સંબંધિત ઓર્ડર પસંદ કરો. કુરિયર કંપનીનો ટ્રેકિંગ નંબર મળ્યો હોય તો તેને કુરિયર કંપનીની સત્તાવાર વેબસાઈટ અથવા એપમાં દાખલ કરીને સ્ટેટસ તપાસો.SMS, WhatsApp અથવા ઈમેલમાં આવેલી અજાણી ટ્રેકિંગ લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળો.

રક્ષાબંધન પર સાયબર ફ્રોડથી કેવી રીતે બચવું?

રાખડી (Rakhi) ખરીદતી વખતે અથવા ગિફ્ટ મોકલતી વખતે નીચેની બાબતો ખાસ યાદ રાખો:

• સત્તાવાર સાઇટથી જ શોપિંગ કરો.
• સત્તાવાર એપનો ઉપયોગ કરો.
• અવિશ્વસનીય ડિસ્કાઉન્ટની લાલચમાં ન આવો.
• શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક ન કરો.
• અજાણી APK ફાઇલ ઇન્સ્ટોલ ન કરો.
• QR કોડ સ્કેન કરતા પહેલાં હેતુ તપાસો.
• OTP કોઈની સાથે શેર ન કરો.
• UPI PIN કોઈને ન આપો.
• સેલર રેટિંગ અને રિવ્યૂ તપાસો.
• પેમેન્ટ એલર્ટ ચાલુ રાખો.
• ઓર્ડર અને પેમેન્ટની રસીદ સાચવી રાખો.
• ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન ચાલુ રાખો.

જો ઓનલાઈન ફ્રોડ થઈ જાય તો તરત શું કરવું?

જો ભૂલથી ઓનલાઈન ફ્રોડ થઈ જાય તો ગભરાશો નહીં અને શક્ય તેટલી ઝડપથી કાર્યવાહી કરો.સૌપ્રથમ તમારી બેંક અથવા સંબંધિત પેમેન્ટ સર્વિસને જાણ કરો. જરૂરી હોય તો કાર્ડ અથવા એકાઉન્ટને અસ્થાયી રીતે બ્લોક કરાવો.OTP, UPI PIN અને પાસવર્ડ સંબંધિત સુરક્ષા પગલાં લો. ટ્રાન્ઝેક્શનની રસીદ, સ્ક્રીનશોટ, ચેટ અને અન્ય પુરાવા સાચવી રાખો.સાયબર ફ્રોડની જાણ 1930 હેલ્પલાઇન પર કરી શકાય છે અથવા ભારત સરકારના સત્તાવાર સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ cybercrime.gov.in પર ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે.ફ્રોડની જાણ જેટલી ઝડપથી કરવામાં આવે, તેટલી ઝડપથી સંબંધિત સંસ્થાઓને જાણ કરીને નુકસાનને નિયંત્રિત કરવાના પ્રયાસ કરી શકાય છે.

રાખડીની ખરીદીમાં એક નાની ભૂલ ભારે પડી શકે

રક્ષાબંધન ખુશી અને ભાઈ-બહેનના પ્રેમનો તહેવાર છે. આ દરમિયાન રાખડી (Rakhi), ગિફ્ટ અથવા મીઠાઈ ઓનલાઈન ખરીદતી વખતે માત્ર સસ્તી ઓફર જોઈને નિર્ણય ન લો.વેબસાઈટનું URL તપાસો, સેલરનું રેટિંગ જુઓ, અજાણી લિંકથી દૂર રહો અને કોઈપણ વ્યક્તિ સાથે OTP અથવા UPI PIN શેર ન કરો.

એક વાત હંમેશા યાદ રાખો—રાખડીની ખરીદીમાં થોડા રૂપિયા બચાવવાની લાલચમાં બેંક ખાતાની સુરક્ષા જોખમમાં ન મૂકો.

નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી