Priya Soni 
NEET 2026ના પરિણામ જાહેર થયા બાદ સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલો પ્રશ્ન એ છે કે જ્યારે બે વિદ્યાર્થીઓને સમાન ગુણ મળે, ત્યારે તેમની રેન્ક અલગ કેવી રીતે નક્કી થાય? આ વખતે પંજાબના આર્યન ગુપ્તા અને હરિયાણાના પાનશુલ બંસલ બંનેએ 720માંથી 715 ગુણ મેળવ્યા, છતાં એકને AIR-1 અને બીજાને AIR-2 મળ્યો. આ પાછળ NEET માટે નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) દ્વારા નક્કી કરાયેલા ટાઈ-બ્રેકિંગ નિયમો જવાબદાર છે.
વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓમાં આ મુદ્દે ભારે ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે. ઘણા ઉમેદવારો સમાન ગુણ મેળવતા હોવાથી માત્ર કુલ માર્ક્સ જ નહીં, પરંતુ વિષયવાર પ્રદર્શન પણ મહત્વનું બની જાય છે.
NEETમાં ટાઈ-બ્રેકિંગ નિયમો કેવી રીતે કામ કરે છે?
NEET પરીક્ષામાં જો બે કે તેથી વધુ ઉમેદવારોના કુલ ગુણ સમાન હોય, તો NTA પૂર્વનિર્ધારિત પ્રક્રિયા પ્રમાણે તેમની રેન્ક નક્કી કરે છે. આ પ્રક્રિયામાં કુલ ગુણ સિવાય વિષયવાર ગુણ અને સાચા-ખોટા જવાબોના પ્રમાણને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
સૌથી પહેલાં બાયોલોજીના ગુણ જોવામાં આવે છે
NTAના નિયમ મુજબ સૌથી પહેલા બાયોલોજી એટલે કે બોટની અને ઝૂલોજીના સંયુક્ત ગુણની સરખામણી કરવામાં આવે છે. જે ઉમેદવારના બાયોલોજીમાં વધુ ગુણ હોય તેને વધુ સારો ક્રમ આપવામાં આવે છે. મેડિકલ ક્ષેત્રમાં બાયોલોજી સૌથી મહત્વનો વિષય હોવાથી તેને પ્રથમ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.
પછી કેમિસ્ટ્રીના ગુણની સરખામણી થાય છે
જો બાયોલોજીમાં પણ બંને ઉમેદવારોના ગુણ સમાન હોય, તો NEETમાં કેમિસ્ટ્રીના ગુણ જોવામાં આવે છે. કેમિસ્ટ્રીમાં વધુ ગુણ મેળવનાર ઉમેદવારને આગળનો ક્રમ આપવામાં આવે છે.
ત્યારબાદ ફિઝિક્સના ગુણ ગણવામાં આવે છે
જો બાયોલોજી અને કેમિસ્ટ્રી બંનેમાં સમાન ગુણ હોય, તો પછી ફિઝિક્સના ગુણની સરખામણી થાય છે. આ તબક્કે પણ વધુ ગુણ ધરાવતા ઉમેદવારને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.
સાચા અને ખોટા જવાબોનો ગુણોત્તર પણ મહત્વનો
જો ત્રણેય વિષયોમાં ગુણ સમાન રહે, તો NEETના નિયમ મુજબ ઉમેદવારોએ આપેલા સાચા અને ખોટા જવાબોના પ્રમાણની તપાસ કરવામાં આવે છે. જે ઉમેદવારના ખોટા જવાબ ઓછા હોય અથવા સાચા જવાબોનું પ્રમાણ વધુ હોય તેને ઉચ્ચ રેન્ક આપવામાં આવે છે.
છેલ્લે રેન્ડમ પ્રક્રિયાથી થાય છે નિર્ણય
જો ઉપરના તમામ માપદંડ બાદ પણ બંને ઉમેદવારો વચ્ચે ટાઈ યથાવત રહે, તો NTA સ્વતંત્ર નિષ્ણાતોની દેખરેખ હેઠળ રેન્ડમ પ્રક્રિયા દ્વારા અંતિમ રેન્ક નક્કી કરે છે.
આ પણ વાંચો : માસિક ધર્મ (Periods) શું છે? મહિલાઓ માટે સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા: કારણ, લક્ષણો, કાળજી અને સામાન્ય પ્રશ્નોના જવાબ
આર્યન ગુપ્તા અને પાનશુલ બંસલના રેન્ક અલગ કેમ આવ્યા?
NEET 2026માં બંને ઉમેદવારોએ 715 ગુણ મેળવ્યા હતા. જોકે, NTAના ટાઈ-બ્રેકિંગ નિયમો મુજબ વિષયવાર ગુણ અને અન્ય માપદંડોની સરખામણી બાદ આર્યન ગુપ્તાને AIR-1 અને પાનશુલ બંસલને AIR-2 આપવામાં આવ્યો. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે માત્ર કુલ ગુણ જ નહીં, પરંતુ દરેક વિષયમાં થયેલું પ્રદર્શન પણ અંતિમ રેન્ક માટે મહત્વપૂર્ણ બને છે.
અગાઉ ઉંમરના આધારે પણ મળતી હતી પ્રાથમિકતા
અગાઉ NEETમાં જો તમામ ગુણ સમાન રહેતા, તો વધુ ઉંમર ધરાવતા ઉમેદવારને આગળનો ક્રમ આપવામાં આવતો હતો. પરંતુ વિવાદ બાદ આ નિયમ દૂર કરવામાં આવ્યો અને હાલ NTA માત્ર ટાઈ-બ્રેકિંગ પ્રક્રિયાના આધારે જ રેન્ક નક્કી કરે છે.
વિદ્યાર્થીઓ માટે શું છે સૌથી મોટો સંદેશ?
NEET જેવી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં માત્ર કુલ સ્કોર પર ધ્યાન આપવું પૂરતું નથી. બાયોલોજી, કેમિસ્ટ્રી અને ફિઝિક્સમાં સંતુલિત પ્રદર્શન, ઓછા નેગેટિવ માર્ક્સ અને વધુ ચોકસાઈ અંતિમ રેન્કમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
NEET ટાઈ-બ્રેકિંગના 7 મહત્વના નિયમો
- કુલ ગુણ સમાન હોય તો બાયોલોજીના ગુણને પ્રથમ પ્રાથમિકતા.
- ત્યારબાદ કેમિસ્ટ્રીના ગુણ જોવામાં આવે છે.
- પછી ફિઝિક્સના ગુણની સરખામણી થાય છે.
- સાચા અને ખોટા જવાબોના ગુણોત્તરનું મૂલ્યાંકન થાય છે.
- ઓછા નેગેટિવ માર્કિંગ ધરાવતા ઉમેદવારને પ્રાથમિકતા મળે છે.
- તમામ માપદંડ સમાન હોય તો રેન્ડમ પ્રક્રિયાથી રેન્ક નક્કી થાય છે.
- હવે ઉંમરના આધારે રેન્ક નક્કી કરવામાં આવતી નથી.
- અગાઉ, ઉંમર દ્વારા ક્રમ નક્કી કરવામાં આવતો
એ નોંધવું જોઈએ કે ભૂતકાળમાં, આ પરિસ્થિતિમાં ઉચ્ચ ક્રમ ધરાવતા ઉમેદવારને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવતી હતી. જો કે, વિવાદ ઉભો થતાં આ નિયમ પાછળથી બંધ કરવામાં આવ્યો હતો.
નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી
