સીરિયન (Syria) કોર્ટે પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ અસદને ફાંસી ફટકારી : પિતરાઈ ભાઈને કોર્ટમાં પાંજરામાં લવાયો ,14 વર્ષના લોહિયાળ યુદ્ધનો અંતિમ હિસાબ?

સીરિયા (Syria) માં બશર અલ-અસદને ફાંસીની સજા, કોર્ટનો મોટો ચુકાદો

સીરિયા (Syria) માં મંગળવારે મોટો અને ઐતિહાસિક ચુકાદો સામે આવ્યો છે. દમાસ્કસની એક અદાલતે પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદ અને તેમના ભાઈ માહેર અલ-અસદને ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન થયેલા યુદ્ધ અપરાધો અને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓના કેસમાં ફાંસીની સજા સંભળાવી છે. બંને હાલ રશિયામાં છે, તેથી આ સજા તેમની ગેરહાજરીમાં સંભળાવવામાં આવી છે. આ જ કેસમાં બશર અલ-અસદના પિતરાઈ ભાઈ અને પૂર્વ સુરક્ષા અધિકારી અતીફ નજીબને પણ ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી છે. અતીફ નજીબ કોર્ટમાં હાજર હતો અને તેને કેદીના કપડાં પહેરાવીને સુરક્ષિત પાંજરામાં લાવવામાં આવ્યો હતો. આ ચુકાદો ખાસ મહત્વનો માનવામાં આવે છે કારણ કે અસદ સરકારના પતન બાદ બશર અલ-અસદ અથવા તેમના નજીકના વર્તુળના કોઈ મોટા સભ્ય સામે આ પ્રથમ ફોજદારી દોષિત ઠરાવ છે.

સીરિયા (Syria) ના ગૃહયુદ્ધમાં લગભગ 5 લાખ લોકોનાં મોત

2011માં શરૂ થયેલું સીરિયાનું ગૃહયુદ્ધ લગભગ 14 વર્ષ સુધી ચાલ્યું હતું. આ સંઘર્ષ દરમિયાન લગભગ 5 લાખ લોકોના મોત થયા હતા અને મોટી સંખ્યામાં લોકો પોતાના ઘર છોડીને વિસ્થાપિત બન્યા હતા. અસદ સરકાર સામેના વિરોધને દબાવવા માટે હત્યા, ધરપકડ અને યાતનાના ગંભીર આરોપો લાગ્યા હતા. અદાલતે બશર અને માહેર અલ-અસદને ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન થયેલા અત્યાચાર સાથે જોડાયેલા ગંભીર ગુનાઓમાં દોષિત ઠેરવ્યા છે.બશર અલ-અસદ અને માહેર અલ-અસદ ડિસેમ્બર 2024માં સત્તા ગુમાવ્યા બાદ રશિયા ભાગી ગયા હતા. રશિયાએ બંનેને આશ્રય આપ્યો છે. નવી સીરિયન (Syria) સરકારે તેમને પરત લાવવા માટે પ્રયાસો કર્યા છે, પરંતુ હાલ બંને રશિયામાં છે.

અતીફ નજીબને પાંજરામાં કોર્ટમાં લાવવામાં આવ્યો

આ કેસમાં બશર અલ-અસદના પિતરાઈ ભાઈ અતીફ નજીબની ભૂમિકા ખાસ મહત્વની છે. નજીબ અગાઉ દારા પ્રાંતમાં રાજકીય સુરક્ષા શાખાના વડા રહી ચૂક્યો હતો.2011માં દારામાં શરૂ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શન સામેની કાર્યવાહી સાથે નજીબનું નામ જોડાયું હતું. તેને જાન્યુઆરી 2025માં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ તેની સામે કેસ ચલાવવામાં આવ્યો હતો.કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન તેને કેદીના કપડાંમાં લાવવામાં આવ્યો હતો અને સુરક્ષિત પાંજરામાં ઉભો રાખવામાં આવ્યો હતો. એપ્રિલ 2026માં આ કેસની પ્રથમ સુનાવણી દરમિયાન પણ નજીબ કોર્ટમાં હાજર રહ્યો હતો, જ્યારે બશર અને માહેર અલ-અસદની ગેરહાજરીમાં કાર્યવાહી ચાલી રહી હતી.

દારા શહેરથી શરૂ થયેલો વિરોધ આખા સીરિયા (Syria) માં ફેલાયો

સીરિયા (Syria) માં ગૃહયુદ્ધની શરૂઆત માર્ચ 2011માં દારા શહેરથી થઈ હતી. કેટલાક કિશોરોએ સરકાર વિરુદ્ધ દીવાલ પર સૂત્રો લખ્યા હતા. તેમને સુરક્ષા દળોએ પકડી લીધા હતા અને તેમની સાથે કથિત રીતે ગંભીર મારપીટ અને યાતના કરવામાં આવી હતી.આ ઘટનાથી સ્થાનિક લોકોમાં ભારે રોષ ફેલાયો અને સરકાર વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયા. શરૂઆતમાં વિરોધ શાંતિપૂર્ણ હતો, પરંતુ સુરક્ષા દળોની કડક કાર્યવાહી બાદ સ્થિતિ વધુ વણસી ગઈ.ધીમે-ધીમે વિરોધ સશસ્ત્ર સંઘર્ષમાં ફેરવાયો અને દેશના અનેક વિસ્તારોમાં સરકાર તથા વિવિધ બળવાખોર જૂથો વચ્ચે લડાઈ શરૂ થઈ.આ સંઘર્ષમાં પછીથી અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય શક્તિઓ પણ સામેલ થઈ હતી. રશિયા અને ઈરાને અસદ સરકારને સમર્થન આપ્યું હતું, જ્યારે તુર્કી, અમેરિકા અને અન્ય દેશોએ અલગ-અલગ વિદ્રોહી જૂથોને સમર્થન આપ્યું હતું.

14 વર્ષ સુધી ચાલેલા ગૃહયુદ્ધે સીરિયા (Syria) ને બદલી નાખ્યું

લગભગ 14 વર્ષ ચાલેલા આ સંઘર્ષે સીરિયા (Syria) ની રાજકીય, સામાજિક અને આર્થિક સ્થિતિને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખી.લાખો લોકોનાં મોત ઉપરાંત મોટી સંખ્યામાં લોકો વિસ્થાપિત થયા. અનેક શહેરો અને વિસ્તારોમાં ભારે વિનાશ થયો. યુદ્ધ દરમિયાન સરકાર તેમજ વિવિધ સશસ્ત્ર જૂથો સામે માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનના અનેક આરોપો લાગ્યા હતા.અસદ સરકારને લાંબા સમય સુધી રશિયા, ઈરાન અને હિઝબુલ્લાહનું મજબૂત સમર્થન મળતું રહ્યું હતું. તેના કારણે બશર અલ-અસદ લાંબા સમય સુધી સત્તામાં ટકી શક્યા હતા.પરંતુ 2024ના અંતમાં પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ ગઈ.

2024માં અસદ પરિવારનું 53 વર્ષ જૂનું શાસન સમાપ્ત થયું

ડિસેમ્બર 2024માં વિદ્રોહી દળોએ ઝડપથી આગળ વધીને દમાસ્કસ પર કબજો કરી લીધો હતો. આ સાથે બશર અલ-અસદની સરકારનું પતન થયું અને અસદ પરિવારના પાંચ દાયકાથી વધુ સમયથી ચાલતા શાસનનો અંત આવ્યો.બશર અલ-અસદ પોતાના પરિવાર સાથે દેશ છોડીને રશિયા જતા રહ્યા હતા. તેમની સરકારના પતન બાદ અહમદ અલ-શરાના નેતૃત્વમાં નવી સરકારની રચના થઈ. અસદ પરિવારના શાસનનો અંત સીરિયાના આધુનિક ઇતિહાસની સૌથી મોટી રાજકીય ઘટનાઓમાંની એક બની ગયો.

આ પણ વાંચો :  Big cyber fraud bust : 31,174 મોબાઈલ હેક, 5,613 લોકો પાસેથી ₹125 કરોડ પડાવ્યા; હોટલમાં સૂતા 4 આરોપી ઝડપાયા 

રશિયા અને ઈરાનનું સમર્થન છતાં અસદ સરકાર કેમ પડી?

ગૃહયુદ્ધના લાંબા સમયગાળા દરમિયાન રશિયા અને ઈરાન અસદ સરકારના મુખ્ય સાથી રહ્યા હતા. રશિયાએ સૈન્ય સહાય આપી હતી, જ્યારે ઈરાન સમર્થિત જૂથો અને હિઝબુલ્લાહે પણ અસદ સરકારની મદદ કરી હતી.પરંતુ 2024માં પ્રાદેશિક પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ. હિઝબુલ્લાહ અને ઈરાન સમર્થિત જૂથો પર પડેલા દબાણની અસર પડી હતી. બીજી તરફ રશિયા યુક્રેન યુદ્ધમાં વ્યસ્ત હતું.આ સ્થિતિનો લાભ લઈને વિદ્રોહી જૂથોએ ઉત્તર-પશ્ચિમ સીરિયાથી મોટું આક્રમણ શરૂ કર્યું. થોડા જ સમયમાં તેઓ અનેક શહેરો કબજે કરતા દમાસ્કસ સુધી પહોંચી ગયા.8 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ દમાસ્કસ પર કબજો થતાં બશર અલ-અસદ સત્તા પરથી હટી ગયા અને રશિયા ભાગી ગયા. આ સાથે અસદ પરિવારનું લાંબા સમયનું શાસન સમાપ્ત થયું.

સીરિયા (Syria) ના નવા શાસનમાં જૂના અત્યાચારોની તપાસ

અસદ સરકારના પતન બાદ નવી સરકાર સામે સૌથી મોટો પડકાર જૂના શાસન દરમિયાન થયેલા ગુનાઓ માટે જવાબદારી નક્કી કરવાનો હતો.નવી સીરિયન (Syria) સત્તાઓએ અસદ શાસન દરમિયાન થયેલા હત્યા, યાતના અને અન્ય અત્યાચારોની તપાસ શરૂ કરી હતી. એ જ પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે પૂર્વ શાસનના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી.એપ્રિલ 2026માં દમાસ્કસમાં અતીફ નજીબ સહિત અસદ શાસનના અધિકારીઓ સામેની કાર્યવાહી શરૂ થઈ હતી. આ કાર્યવાહી નવી સીરિયન (Syria)  સરકાર દ્વારા ટ્રાન્ઝિશનલ જસ્ટિસ એટલે કે સંક્રમણકાળીન ન્યાયની પ્રક્રિયાનો ભાગ ગણાવવામાં આવી હતી. હવે બશર અલ-અસદ, માહેર અલ-અસદ અને અતીફ નજીબને ફાંસીની સજા સંભળાવાતા આ કેસે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ધ્યાન ખેંચ્યું છે.

હવે સૌથી મોટો સવાલ: રશિયા શું કરશે?

બશર અલ-અસદ અને માહેર અલ-અસદ હાલ રશિયામાં હોવાથી સીરિયન (Syria) અદાલતનો આ ચુકાદો અમલમાં કેવી રીતે આવશે તે મોટો સવાલ છે.નવી સીરિયન સરકાર અસદ અને તેમના ભાઈને પરત લાવવા માંગે છે, પરંતુ રશિયાએ તેમને આશ્રય આપ્યો હોવાથી બંનેને સીરિયા પરત લાવવાની પ્રક્રિયા મુશ્કેલ બની શકે છે. આ ચુકાદો ભલે તરત જ સજા અમલમાં આવે તેવો ન હોય, પરંતુ અસદ શાસન દરમિયાન થયેલા ગંભીર ગુનાઓ માટે જવાબદારી નક્કી કરવાની દિશામાં તેને મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.સીરિયાના 14 વર્ષના ગૃહયુદ્ધમાં લાખો લોકોના જીવન પર અસર પડી હતી. હવે અસદ શાસનના પૂર્વ અધિકારીઓ સામે ચાલી રહેલી કાનૂની કાર્યવાહીથી પીડિત પરિવારોને ન્યાય મળવાની આશા વધી છે.

નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી