ભારત (India) ના 190 પરમાણુ હથિયારો વિશ્વ સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક શક્તિના દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI)ના 2026ના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ભારતે પહેલીવાર 12 પરમાણુ હથિયારો તૈનાત કર્યા છે. આ સાથે દેશના કુલ પરમાણુ ભંડારમાં વધારો થઈ 190 સુધી પહોંચ્યો છે.
અહેવાલ અનુસાર બે વર્ષ પહેલાં ભારત પાસે અંદાજે 180 પરમાણુ હથિયારો હતા, જ્યારે હવે આ સંખ્યા વધીને 190 થઈ છે. ભારત હવે પાકિસ્તાન કરતાં અંદાજે 20 વધુ પરમાણુ હથિયારો ધરાવે છે.
SIPRI રિપોર્ટમાં શું કહેવામાં આવ્યું?
ભારત (India) ના 190 પરમાણુ હથિયારો અંગે SIPRIના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે 2025 દરમિયાન ભારતે કોઈ પરમાણુ હથિયાર તૈનાત કર્યા નહોતા, પરંતુ 2026માં પ્રથમ વખત 12 પરમાણુ હથિયારો મોરચે તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. રિપોર્ટ મુજબ પાકિસ્તાન પાસે હાલમાં અંદાજે 170 પરમાણુ હથિયારો છે. જોકે તેમાંના કેટલા તૈનાત છે તે અંગે કોઈ સ્પષ્ટ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. ભારત સરકાર સત્તાવાર રીતે પરમાણુ હથિયારોની સંખ્યા જાહેર કરતી નથી. તેથી SIPRI જેવા સંશોધન સંસ્થાઓ ઉપલબ્ધ માહિતી અને વિશ્લેષણના આધારે અંદાજ રજૂ કરે છે.
દુનિયામાં કેટલા પરમાણુ હથિયારો છે?
SIPRI Yearbook 2026 અનુસાર વિશ્વના 9 પરમાણુ શક્તિ ધરાવતા દેશો પાસે કુલ 12,187 પરમાણુ હથિયારો છે. તેમાંથી અંદાજે 9,745 પરમાણુ હથિયારો સૈન્ય ભંડારમાં ઉપયોગ માટે તૈયાર સ્થિતિમાં રાખવામાં આવ્યા છે. આ દેશોમાં અમેરિકા, રશિયા, ચીન, ભારત, પાકિસ્તાન, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, ઉત્તર કોરિયા અને ઇઝરાયેલનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત (India) નો સંરક્ષણ ખર્ચ પણ વધ્યો
ભારત (India) ના 190 પરમાણુ હથિયારો સાથે દેશનો સંરક્ષણ ખર્ચ પણ સતત વધી રહ્યો છે. SIPRIના અહેવાલ મુજબ 2025માં ભારતનો સંરક્ષણ ખર્ચ 92.1 અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો, જે અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ 8.9 ટકા વધુ છે. સંરક્ષણ ખર્ચના મામલે ભારત વિશ્વમાં પાંચમા ક્રમે છે. ભારતથી આગળ માત્ર અમેરિકા, ચીન, રશિયા અને જર્મની છે.
વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો હથિયાર આયાતકાર
2021થી 2025 દરમિયાન ભારત (India) વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો હથિયાર આયાતકાર દેશ રહ્યો છે. વૈશ્વિક હથિયાર આયાતમાં ભારતનો હિસ્સો 8.2 ટકા રહ્યો હતો. યુક્રેન, ભારત, સાઉદી અરેબિયા, કતાર અને પાકિસ્તાન મળીને કુલ 35 ટકા આયાત માટે જવાબદાર રહ્યા હતા.
આ પણ વાંચો : CM Bhupendra Patel-Dy.CM Harsh Sanghviને દિલ્હીનું તેડું, સુરતના ભુતિયા ડિમોલિશન મુદ્દે થઈ શકે મહત્વની ચર્ચા
ચીનને ધ્યાનમાં રાખીને વધી રહી છે ભારતની તૈયારી
ભારત (India) ના 190 પરમાણુ હથિયારો પાછળનો મુખ્ય વ્યૂહાત્મક હેતુ ચીન અને પાકિસ્તાન બંને મોરચા પર સંતુલન જાળવવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે. ભારત લાંબા અંતરના મિસાઇલ અને પરમાણુ ક્ષમતાઓ વિકસાવી રહ્યું છે જેથી ચીનના અંતિમ વિસ્તારો સુધી પહોંચી શકાય. 2020ની ગલવાન અથડામણ બાદ ભારત-ચીન સરહદ પર સૈન્ય અને દેખરેખ બંનેમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
MIRV ટેક્નોલોજીથી વધશે તાકાત
ભારત નવી પેઢીની MIRV (Multiple Independently Targetable Reentry Vehicle) ટેક્નોલોજી પર પણ કામ કરી રહ્યું છે. આ ટેક્નોલોજી દ્વારા એક જ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અનેક પરમાણુ વોરહેડ લઈને અલગ-અલગ લક્ષ્યો પર હુમલો કરી શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે ભવિષ્યમાં ભારતની વ્યૂહાત્મક ક્ષમતામાં આ ટેક્નોલોજી મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
સમુદ્રમાં પણ વધી રહી છે પરમાણુ શક્તિ
ભારત (India) ના 190 પરમાણુ હથિયારો ઉપરાંત દેશ પોતાની દરિયાઈ પરમાણુ ક્ષમતાને પણ મજબૂત બનાવી રહ્યો છે. INS અરિહંત જેવી પરમાણુ સબમરીનો ભારતની ‘સેકન્ડ સ્ટ્રાઈક કેપેસિટી’ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે. SIPRIનો અંદાજ છે કે ભારત હવે શાંતિકાળમાં પણ મર્યાદિત સંખ્યામાં પરમાણુ હથિયારોને બેલિસ્ટિક મિસાઇલ સબમરીનમાં તૈનાત કરી રહ્યું છે. આથી દુશ્મનના પ્રથમ હુમલા બાદ પણ જવાબી હુમલો કરવાની ક્ષમતા જળવાઈ રહે છે.
ઓપરેશન સિંદૂરનો પણ થયો ઉલ્લેખ
રિપોર્ટમાં 2025 દરમિયાન ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા સૈન્ય તણાવનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. SIPRI મુજબ બંને દેશોએ પ્રથમ વખત ખુલ્લેઆમ સાયબર હુમલા અને ડિજિટલ ઓપરેશન્સનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ભારત દ્વારા ચલાવવામાં આવેલા આ અભિયાનને ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
અમેરિકા અને રશિયા પાસે સૌથી વધુ પરમાણુ હથિયારો
વિશ્વના કુલ પરમાણુ હથિયારોમાંથી લગભગ 86 ટકા અમેરિકા અને રશિયા પાસે છે. ચીનનો પરમાણુ ભંડાર પણ વધીને 620 સુધી પહોંચી ગયો છે. જ્યારે ભારતના 190 પરમાણુ હથિયારો અને પાકિસ્તાનના 170 પરમાણુ હથિયારો દક્ષિણ એશિયામાં વ્યૂહાત્મક સંતુલન માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી
