માસિક ધર્મ (Periods) સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા – ભાગ 3: માસિક વિશેની ગેરમાન્યતાઓ, કિશોરીઓ માટે માર્ગદર્શન, પેડ-ટેમ્પોન-મેનસ્ટ્રુઅલ કપ

નોંધ: આ “માસિક (Periods) ધર્મ સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા”નો ત્રીજો અને અંતિમ ભાગ છે. પહેલા બે ભાગમાં માસિક ધર્મ શું છે, માસિક ચક્ર, કાળજી, અનિયમિત માસિક, PMS, PCOS અને ડૉક્ટરને ક્યારે મળવું તે વિશે જાણ્યું હતું. આ ભાગમાં માસિક વિશેની સામાન્ય ગેરમાન્યતાઓ, કિશોરીઓ માટે માર્ગદર્શન, સ્વચ્છતા અને વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નોના જવાબ આપવામાં આવ્યા છે.

માસિક  (Periods) ધર્મ વિશે સમાજમાં રહેલી ગેરમાન્યતાઓ અને હકીકતો

માસિક (Periods) ધર્મ વિશે આજે પણ ઘણી ગેરસમજો અને અંધશ્રદ્ધાઓ પ્રચલિત છે. વૈજ્ઞાનિક માહિતીના અભાવે ઘણી છોકરીઓ અને મહિલાઓ અનાવશ્યક ભય અથવા શરમ અનુભવે છે.

ચાલો કેટલીક સામાન્ય ગેરમાન્યતાઓ અને તેની હકીકત જાણીએ.

ગેરમાન્યતા 1: માસિક દરમિયાન રસોડામાં જવું નહીં

હકીકત: માસિક (Periods) દરમિયાન રસોડામાં જવાથી કે ભોજન બનાવવાથી કોઈ વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત નુકસાન થતું નથી. જો મહિલા સ્વસ્થ અનુભવે તો તે પોતાની રોજિંદી પ્રવૃત્તિઓ કરી શકે છે.

ગેરમાન્યતા 2: માસિક (Periods) દરમિયાન સ્નાન કરવું નહીં

હકીકત: આ સંપૂર્ણપણે ખોટી માન્યતા છે. માસિક (Periods) દરમિયાન નિયમિત સ્નાન કરવાથી શરીર સ્વચ્છ રહે છે, દુર્ગંધ ઓછી થાય છે અને તાજગી અનુભવાય છે.

ગેરમાન્યતા 3: કસરત કરવાથી નુકસાન થાય

હકીકત: જો વધુ દુખાવો ન હોય તો હળવી કસરત, ચાલવું, યોગ અને સ્ટ્રેચિંગ કરવું ફાયદાકારક હોઈ શકે છે. તે માસિક (Periods) દરમિયાન થતા ખેંચાણ અને તણાવ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.

ગેરમાન્યતા 4: માસિક દરમિયાન વાળ ધોવા નહીં

હકીકત: વાળ ધોવાથી માસિક (Periods) પર કોઈ નકારાત્મક અસર થતી નથી. વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા જાળવવી વધુ મહત્વની છે.

ગેરમાન્યતા 5: માસિક દરમિયાન તમામ મહિલાઓને ખૂબ દુખાવો થાય જ

હકીકત: દરેક મહિલાનો અનુભવ અલગ હોય છે. કેટલીક મહિલાઓને હળવો દુખાવો થાય છે, કેટલીકને મધ્યમ અને કેટલીકને વધુ તકલીફ થઈ શકે છે.

કિશોરીઓ માટે પ્રથમ માસિક (First Period) અંગે માર્ગદર્શન

• પ્રથમ માસિક (Periods) કોઈ પણ છોકરી માટે નવો અનુભવ હોઈ શકે છે. યોગ્ય માહિતી ન હોય તો ડર અથવા ગભરાટ અનુભવાય.
• માતા, બહેન અથવા પરિવારના અન્ય સભ્યોએ છોકરીને પહેલેથી જ સમજાવવું જોઈએ કે માસિક એક સ્વાભાવિક પ્રક્રિયા છે.
• પ્રથમ માસિક (Periods) વખતે શું કરવું?
• ગભરાશો નહીં.
• સ્વચ્છ સેનિટરી પેડનો ઉપયોગ કરો.
• વિશ્વાસપાત્ર વ્યક્તિ સાથે વાત કરો.

જો ખૂબ જ વધુ રક્તસ્રાવ અથવા અસહ્ય દુખાવો હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ લો.

આ પણ વાંચો : માસિક ધર્મ (Periods) શું છે? મહિલાઓ માટે સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા: કારણ, લક્ષણો, કાળજી અને સામાન્ય પ્રશ્નોના જવાબ

માસિક (Periods) દરમિયાન શાળામાં અથવા ઓફિસમાં શું ધ્યાન રાખવું?

ઘણી મહિલાઓ અને વિદ્યાર્થિનીઓ માસિક (Periods) દરમિયાન પણ અભ્યાસ અથવા કામ ચાલુ રાખે છે.

તેમણે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.

• વધારાનો પેડ સાથે રાખવો.
• પાણી પૂરતું પીવું.
• ખૂબ લાંબા સમય સુધી એક જ પેડનો ઉપયોગ ન કરવો.
• જરૂર પડે ત્યારે થોડો આરામ કરવો.
• પૌષ્ટિક નાસ્તો સાથે રાખવો.

સેનિટરી પેડ, ટેમ્પોન અને મેનસ્ટ્રુઅલ કપ – કયો વિકલ્પ પસંદ કરવો?

આજના સમયમાં માસિક (Periods) દરમિયાન સ્વચ્છતા માટે અનેક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.

1. સેનિટરી પેડ

ફાયદા

• સરળ ઉપયોગ
• શરૂઆત કરનારાઓ માટે અનુકૂળ
• સરળતાથી ઉપલબ્ધ

ધ્યાનમાં રાખવાની બાબત

4થી 6 કલાકે અથવા જરૂર મુજબ પેડ બદલવો.

2. ટેમ્પોન

ટેમ્પોન યોનિમાર્ગની અંદર મૂકવામાં આવે છે અને રક્ત શોષી લે છે.

તેનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે અને સમયસર બદલવો જોઈએ.

3. મેનસ્ટ્રુઅલ કપ

મેડિકલ ગ્રેડ સિલિકોનથી બનેલો કપ યોનિમાર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે.

ફાયદા

• વારંવાર ખરીદવાની જરૂર નથી.
• લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરી શકાય.
• પ્લાસ્ટિકનો કચરો ઓછો થાય.

પ્રથમ વખત ઉપયોગ કરતાં પહેલાં તેની યોગ્ય રીત શીખવી જરૂરી છે.

• માસિક (Periods) દરમિયાન કઈ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું?
• દરરોજ સ્વચ્છ અંદરનાં કપડાં પહેરો.
• સુગંધિત કેમિકલવાળા પ્રોડક્ટનો વધુ ઉપયોગ ટાળો.
• પૂરતું પાણી પીતા રહો.
• આયર્નયુક્ત ખોરાક લો.
• વધુ થાક લાગે તો શરીરને આરામ આપો.
• લાંબા સમય સુધી ભીના કપડાં ન પહેરો.

માસિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય

ઘણી મહિલાઓમાં માસિક (Periods) પહેલાં અથવા દરમિયાન મૂડમાં ફેરફાર જોવા મળે છે.તેના કારણોમાં હોર્મોનલ ફેરફારો મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.જો સતત ઉદાસીનતા, ગંભીર ચિંતા અથવા રોજિંદા જીવનમાં અવરોધ સર્જાય તો માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાત અથવા ગાયનેકોલોજિસ્ટની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.

માસિકનો રેકોર્ડ રાખવો કેમ જરૂરી છે?

આજકાલ મોબાઇલ એપ અથવા કેલેન્ડરની મદદથી માસિક ચક્રનો રેકોર્ડ રાખવો સરળ છે.

તેના ફાયદા:

• આગામી માસિક (Periods) નો અંદાજ મળે.
• અનિયમિતતા વહેલી જાણી શકાય.
• ડૉક્ટરને માહિતી આપવી સરળ બને.
• ગર્ભધારણની યોજના અથવા ગર્ભનિરોધક અંગે ચર્ચામાં મદદ મળે.

આ પણ વાંચો : માસિક ધર્મ (Periods) માર્ગદર્શિકા – ( ભાગ 2) : માસિક અનિયમિત કેમ થાય છે? વધુ દુખાવો, PCOS, હોર્મોનલ ફેરફાર અને ક્યારે ડૉક્ટરને મળવું?

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)

1. માસિક કેટલા દિવસ ચાલે તે સામાન્ય ગણાય?

સામાન્ય રીતે 3થી 7 દિવસ.

2. માસિક ચક્ર કેટલા દિવસનું હોવું જોઈએ?

સામાન્ય રીતે 21થી 35 દિવસ વચ્ચે.

3. માસિક દરમિયાન કસરત કરી શકાય?

હા. જો શરીર અનુકૂળ લાગે તો હળવી કસરત, યોગ અથવા ચાલવું કરી શકાય.

4. માસિક દરમિયાન વધુ લોહી આવે તો શું કરવું?

જો દર કલાકે પેડ સંપૂર્ણ ભીનું થઈ જાય, મોટા ગાંઠા સતત આવે અથવા નબળાઈ અનુભવાય તો તરત ડૉક્ટરને મળવું.

5. માસિક દરમિયાન ગર્ભ રહી શકે?

ગર્ભધારણની શક્યતા ઓછી હોય છે, પરંતુ સંપૂર્ણપણે નકારી શકાય નહીં. ગર્ભનિરોધક અંગે યોગ્ય માહિતી માટે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી.

6. માસિક દરમિયાન કયા ખોરાક ફાયદાકારક છે?

પાલક, મેથી, દાળ, રાજમા, ચણા, ગોળ, ખજૂર, દહીં, ફળ, સૂકા મેવા (મર્યાદિત માત્રામાં)

7. શું દરેક અનિયમિત માસિક PCOS હોય છે?

ના. અનિયમિત માસિકના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. યોગ્ય નિદાન માટે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

નિષ્કર્ષ

માસિક ધર્મ મહિલાના જીવનની એક સંપૂર્ણ સ્વાભાવિક અને સ્વસ્થ શારીરિક પ્રક્રિયા છે. તેના વિશે શરમ, ડર અથવા ગેરસમજ રાખવાને બદલે વૈજ્ઞાનિક અને સાચી માહિતી મેળવવી ખૂબ જરૂરી છે.યોગ્ય સ્વચ્છતા, સંતુલિત આહાર, નિયમિત કસરત, પૂરતી ઊંઘ અને સમયસર તબીબી સલાહ દ્વારા માસિક સંબંધિત ઘણી સમસ્યાઓનું અસરકારક સંચાલન કરી શકાય છે.પરિવાર, શાળા અને સમાજે પણ માસિક વિશે ખુલ્લી ચર્ચાને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ, જેથી દરેક છોકરી અને મહિલા આત્મવિશ્વાસ સાથે પોતાના સ્વાસ્થ્યની કાળજી લઈ શકે.

( આ લેખ માત્ર સામાન્ય આરોગ્ય જાગૃતિ અને શૈક્ષણિક હેતુ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ડૉક્ટરની સલાહનો વિકલ્પ નથી. જો તમને માસિક ધર્મ સંબંધિત અસામાન્ય લક્ષણો, સતત અનિયમિતતા, ખૂબ વધુ રક્તસ્રાવ, અસહ્ય દુખાવો અથવા અન્ય કોઈ તકલીફ હોય, તો લાયકાત ધરાવતા ગાયનેકોલોજિસ્ટ અથવા આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ અવશ્ય લો.)

નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી