Priya Soni 
આધુનિક જીવનમાં દરેક વ્યક્તિ વ્યસ્ત છે. ઓફિસનું કામ, વ્યવસાય, અભ્યાસ, ઘરેલુ જવાબદારીઓ અને મોબાઇલ પર વધતો સમય આપણા શરીર અને મન બંને પર અસર કરે છે. આજે ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હૃદયરોગ, સ્થૂળતા, થાઈરોઇડ અને માનસિક તણાવ જેવી સમસ્યાઓ માત્ર વડીલોમાં જ નહીં, પરંતુ યુવાનોમાં પણ ઝડપથી વધી રહી છે.
ઘણા લોકો એવું માને છે કે સ્વસ્થ (Health) રહેવા માટે માત્ર દવા પૂરતી છે, પરંતુ હકીકતમાં દવા કરતાં વધુ મહત્વની છે સારી જીવનશૈલી. યોગ્ય ખોરાક, પૂરતું પાણી, નિયમિત કસરત, પૂરતી ઊંઘ અને માનસિક શાંતિ – આ પાંચ બાબતો સ્વસ્થ જીવનનો મજબૂત આધાર છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) પણ જીવનશૈલીમાં સુધારાને અનેક લાંબા ગાળાના રોગોથી બચવા માટે મહત્વપૂર્ણ માને છે. જો આપણે રોજિંદા જીવનમાં થોડા નાના ફેરફાર કરીએ તો લાંબા સમય સુધી તંદુરસ્ત રહી શકીએ.
સારું (Health) સ્વાસ્થ્ય એટલે શું?
મોટાભાગના લોકો એવું માને છે કે બીમાર ન હોવું એટલે સ્વસ્થ હોવું. પરંતુ સાચા અર્થમાં સ્વાસ્થ્યનો અર્થ ઘણો વિશાળ છે.
સ્વસ્થ (Health) વ્યક્તિ તે કહેવાય જેના:
- શરીર યોગ્ય રીતે કાર્ય કરતું હોય.
- મન શાંત અને સકારાત્મક હોય.
- ઊંઘ સારી આવતી હોય.
- રોજિંદું કામ થાક વગર કરી શકતો હોય.
- રોગપ્રતિકારક શક્તિ સારી હોય.
- માનસિક અને સામાજિક જીવનમાં સંતુલન હોય.
તેથી માત્ર દવા લેવી પૂરતી નથી, પરંતુ આખી જીવનશૈલી સ્વસ્થ (Health) હોવી જોઈએ.
1. દિવસની શરૂઆત પાણીથી કેમ કરવી જોઈએ?
રાત્રે લગભગ 7થી 8 કલાક સુધી શરીરને પાણી મળતું નથી. સવારે ઊઠ્યા પછી શરીર થોડું ડિહાઇડ્રેટ થયેલું હોય છે.એટલે સવારે એક કે બે ગ્લાસ પાણી પીવાથી અનેક ફાયદા થાય છે.
પાણી પીવાના ફાયદા
- શરીરમાં પાણીનું સંતુલન જળવાય છે.
- પાચનક્રિયા સક્રિય બને છે.
- કબજિયાતની સમસ્યા ઓછી થાય છે.
- કિડની સારી રીતે કાર્ય કરે છે.
- શરીરમાંથી ઝેરી તત્ત્વો બહાર નીકળવામાં મદદ મળે છે.
- ત્વચા સ્વસ્થ અને તાજગીભરી રહે છે.
દિવસ દરમિયાન સામાન્ય રીતે 2.5થી 3 લિટર પાણી પીવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. જોકે દરેક વ્યક્તિની જરૂરિયાત ઉંમર, હવામાન, શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને આરોગ્ય અનુસાર અલગ હોઈ શકે છે.
2. નાસ્તો છોડવો કેમ નુકસાનકારક બની શકે?
ઘણા લોકો વજન ઘટાડવાના પ્રયાસમાં સવારે નાસ્તો કરતા નથી. કેટલાક લોકો પાસે સમય નથી હોતો.પરંતુ રાત્રિના લાંબા ઉપવાસ પછી શરીરને (Health) ઊર્જાની જરૂર હોય છે.
જો નાસ્તો ન કરવામાં આવે તો
- થાક લાગે છે.
- ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
- વધુ ભૂખ લાગવાને કારણે બપોરે વધુ ખાઈ લેવાય છે.
- બ્લડ શુગરમાં ઉતાર-ચઢાવ થઈ શકે છે.
સારો નાસ્તો કેવો હોવો જોઈએ?
- દૂધ અથવા દહીં
- ઓટ્સ
- પોહા
- ઉપમા
- મગનો ચીલો
- ઇંડા (જે લોકો લેતા હોય)
- ફળ
- સૂકા મેવા મર્યાદિત માત્રામાં
આવો નાસ્તો શરીરને લાંબા સમય સુધી ઊર્જા આપે છે.
3. સંતુલિત આહારનું મહત્વ
(Health) આપણું શરીર એક મશીન જેવું છે. જેમ વાહન માટે યોગ્ય ઇંધણ જરૂરી છે, તેમ શરીર માટે યોગ્ય આહાર જરૂરી છે.
સંતુલિત આહારમાં પાંચ મુખ્ય પોષક તત્ત્વોનો સમાવેશ થાય છે.
કાર્બોહાઇડ્રેટ
આ શરીર માટે ઊર્જાનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
મળે છે:
- ઘઉં
- ચોખા
- બાજરી
- જ્વાર
- ઓટ્સ
પ્રોટીન
પ્રોટીન શરીરના સ્નાયુઓ, હાડકાં અને કોષોના વિકાસ માટે જરૂરી છે.
મળે છે:
- દાળ
- ચણા
- રાજમા
- સોયાબીન
- દૂધ
- દહીં
- પનીર
- ઇંડા
- માછલી
- ચિકન
સારા ફેટ (Health)
ઘણા લોકો માને છે કે દરેક પ્રકારનું ફેટ નુકસાનકારક હોય છે.
પરંતુ શરીરને સારા ફેટની પણ જરૂર હોય છે.
જેમ કે:
- બદામ
- અખરોટ
- ફ્લેક્સસીડ
- તલ
- મગફળી (મર્યાદિત માત્રામાં)
ફાઇબર
ફાઇબર પાચનક્રિયા માટે ખૂબ જરૂરી છે.
મળે છે:
- લીલા શાકભાજી
- ફળ
- સલાડ
- આખા અનાજ
વિટામિન અને મિનરલ્સ
શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે ખૂબ જરૂરી છે.
4. જંક ફૂડ શરીરને કેવી રીતે (Health) નુકસાન પહોંચાડે છે?
આજે પિઝા, બર્ગર, કોલ્ડ ડ્રિંક્સ, ચિપ્સ અને પેકેટમાં મળતો નાસ્તો ખૂબ લોકપ્રિય બન્યો છે.
આવા ખોરાકમાં (Health) ઘણીવાર
- વધુ મીઠું
- વધુ ખાંડ
- વધુ તેલ
- ટ્રાન્સ ફેટ
- ઓછી પોષકતા
હોતી હોવાથી લાંબા ગાળે નીચેની સમસ્યાઓનું જોખમ વધી શકે છે:
- સ્થૂળતા
- ડાયાબિટીસ
- કોલેસ્ટ્રોલ વધવું
- હૃદયરોગ
- ફેટી લિવર
તેથી જંક ફૂડને દૈનિક આહારનો ભાગ બનાવવાને બદલે ક્યારેક મર્યાદિત પ્રમાણમાં લેવું વધુ યોગ્ય છે.
5. દરરોજ કસરત કેમ કરવી જોઈએ?
વિશ્વ આરોગ્ય નિષ્ણાતો સામાન્ય રીતે પુખ્ત વયના લોકો માટે અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછી 150 મિનિટ મધ્યમ સ્તરની શારીરિક પ્રવૃત્તિ (Health) કરવાની ભલામણ કરે છે. તેનો અર્થ થાય છે કે દરરોજ લગભગ 30 મિનિટ ચાલવું, યોગ કરવો, સાઇકલ ચલાવવી અથવા અન્ય હળવીથી મધ્યમ કસરત કરવી.
કસરતના (Health) ફાયદા
- વજન નિયંત્રિત રહે છે.
- બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત રાખવામાં મદદ મળે છે.
- હૃદય વધુ મજબૂત બને છે.
- શરીરમાં લોહીનું પરિભ્રમણ સુધરે છે.
- તણાવ ઘટાડવામાં મદદ મળે છે.
- ઊંઘની ગુણવત્તામાં સુધારો થાય છે.
- હાડકાં અને સ્નાયુઓ મજબૂત બને છે.
જો તમે લાંબા સમયથી કસરત ન કરતા હો, તો ધીમે ધીમે શરૂઆત કરો અને જો કોઈ ગંભીર તબીબી સ્થિતિ હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ લો.
નિષ્કર્ષ
સ્વસ્થ (Health) જીવનની શરૂઆત કોઈ મોટી દવાથી નહીં, પરંતુ રોજિંદી નાની અને સારી આદતોથી થાય છે. સવારે પૂરતું પાણી પીવું, પૌષ્ટિક નાસ્તો કરવો, સંતુલિત આહાર લેવો, જંક ફૂડ મર્યાદિત રાખવું અને નિયમિત કસરત કરવી જેવી આદતો લાંબા ગાળે તમારા સ્વાસ્થ્યમાં મોટો સકારાત્મક ફેરફાર લાવી શકે છે.
આગામી ભાગ-2માં વાંચશો:
-
પૂરતી ઊંઘ કેમ જરૂરી છે?
-
માનસિક સ્વાસ્થ્ય કેવી રીતે જાળવવું?
-
તણાવ ઘટાડવાની વૈજ્ઞાનિક રીતો
-
પાણી કેટલું પીવું જોઈએ?
-
રોગપ્રતિકારક શક્તિ કેવી રીતે વધારવી?
-
ઋતુ પ્રમાણેની હેલ્થ ટીપ્સ
-
મહિલાઓ, બાળકો અને વડીલો માટે ખાસ માર્ગદર્શન
નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી
