રથયાત્રા (Rath Yatra): 87 દિવસમાં તૈયાર થાય છે ભગવાન જગન્નાથના 3 ભવ્ય રથ, જાણો 10 અદ્ભુત તથ્યો

રથયાત્રા (Rath Yatra) ભારતના સૌથી મોટા ધાર્મિક ઉત્સવોમાંની એક છે. દર વર્ષે ઓડિશાના પુરીમાં યોજાતી રથયાત્રા (Rath Yatra) માં ભગવાન જગન્નાથ, તેમના મોટા ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રા ભવ્ય રથોમાં બેસીને શ્રીમંદિરથી ગુંડિચા મંદિર સુધી પ્રસ્થાન કરે છે. લાખો શ્રદ્ધાળુઓ આ પવિત્ર યાત્રાના સાક્ષી બને છે અને રથને દોરીથી ખેંચવાનો લાભ મેળવે છે.આ વર્ષની રથયાત્રા (Rath Yatra) માં પણ ભક્તોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. ભગવાન જગન્નાથ ગુંડિચા મંદિરમાં સાત દિવસ નિવાસ કરશે અને ત્યારબાદ બહુડા યાત્રા દ્વારા મુખ્ય મંદિરે પરત ફરશે.

રથયાત્રા (Rath Yatra) માટે 87 દિવસ સુધી ચાલે છે રથ નિર્માણ

રથયાત્રા (Rath Yatra) માટે ત્રણ ભવ્ય રથ તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ રથો બનાવવા માટે લગભગ 87 દિવસનો સમય લાગે છે અને 200થી વધુ અનુભવી કારીગરો સતત કાર્ય કરે છે. રથ નિર્માણની પ્રક્રિયા અક્ષય તૃતીયાથી શરૂ થાય છે અને દરેક રથ પરંપરાગત માપદંડ મુજબ તૈયાર કરવામાં આવે છે.

1100 વર્ષ જૂની છે રથયાત્રા (Rath Yatra) ની પરંપરા

ઇતિહાસકારોના જણાવ્યા મુજબ રથયાત્રા (Rath Yatra) ની પરંપરા લગભગ 1100 વર્ષથી વધુ જૂની છે. માન્યતા છે કે રાજા યયાતિ પ્રથમના સમયમાં પણ આ યાત્રા યોજાતી હતી. શરૂઆતમાં નદી પાર કરવા માટે છ રથોનો ઉપયોગ થતો હતો, પરંતુ સમય જતાં આ પરંપરામાં ફેરફાર થયો અને આજે માત્ર ત્રણ રથોથી યાત્રા પૂર્ણ થાય છે.

13 પ્રકારના લાકડામાંથી બને છે રથ

રથયાત્રા (Rath Yatra) ના રથો બનાવવા માટે ઓડિશા વન વિભાગ દ્વારા વિશેષ પ્રકારનું લાકડું ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે. ફાસી, ધૌરા, આસન, સાલ, કદંબ, ગંભારી સહિત કુલ 13 પ્રકારના વૃક્ષોના લાકડાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા ધાર્મિક વિધિ સાથે શરૂ થાય છે.

નકશા વગર બને છે રથ

આધુનિક ટેકનોલોજીના યુગમાં પણ રથયાત્રા (Rath Yatra) ના રથ કોઈ એન્જિનિયરિંગ બ્લૂપ્રિન્ટ વગર તૈયાર થાય છે. પેઢીઓથી ચાલતી પરંપરાગત લાકડી અને દોરડાની મદદથી દરેક ભાગનું માપ લેવામાં આવે છે. આ અનોખી કળા પરિવાર પરંપરા દ્વારા એક પેઢીથી બીજી પેઢીમાં પહોંચે છે.

રથયાત્રામાં ચાર પ્રતિમાઓની ઉપસ્થિતિ

ઘણા લોકો માને છે કે રથયાત્રા (Rath Yatra) માં ત્રણ દેવતાઓ હોય છે, પરંતુ હકીકતમાં યાત્રામાં ચાર પ્રતિમાઓ સામેલ હોય છે. ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રા ઉપરાંત ભગવાન સુદર્શન ચક્રની પ્રતિમા પણ યાત્રામાં સામેલ થાય છે.

આ પણ વાંચો : આગ (Fire) નો ભયાનક કહેર: કેનેડામાં જંગલની આગ વચ્ચે ટ્રેન ફસાઈ, ટ્રક અથડાયો

ગજપતિ મહારાજ કરે છે છેરા પહેરા વિધિ

રથયાત્રા (Rath Yatra) શરૂ થાય તે પહેલાં પુરીના ગજપતિ મહારાજ સોનાની સાવરણીથી ત્રણેય રથોની સફાઈ કરે છે અને સુગંધિત જળનો છંટકાવ કરે છે. આ વિધિને છેરા પહેરા કહેવામાં આવે છે, જે સમાનતા અને સેવાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે.

યાત્રા પછી રથના પૈડાં લાખોમાં વેચાય છે

રથયાત્રા (Rath Yatra) પૂર્ણ થયા બાદ મંદિર પ્રશાસન નક્કી કરેલી તારીખે રથોને વિખેરી નાખવામાં આવે છે. રથના કેટલાક વિશેષ ભાગો વેચવામાં આવે છે. અગાઉના વર્ષોમાં ભગવાન જગન્નાથના રથનું એક પૈડું લગભગ 3 લાખ રૂપિયા સુધી વેચાયું હતું. બલભદ્ર અને સુભદ્રાના રથના પૈડાંની કિંમત પણ લાખોમાં પહોંચી હતી.

રથયાત્રા  નું ધાર્મિક મહત્વ

હિંદુ ધર્મમાં રથયાત્રા (Rath Yatra) ને ભગવાનના જનસંપર્ક અને લોકકલ્યાણની યાત્રા તરીકે જોવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન પોતાના ભક્તોને દર્શન આપવા મંદિરની બહાર આવે છે. લાખો લોકો માટે આ યાત્રા આસ્થા, ભક્તિ અને પરંપરાનું જીવંત પ્રતિક છે.

10 મહત્વની વાતો

• રથયાત્રા (Rath Yatra) ભારતના સૌથી મોટા ધાર્મિક ઉત્સવોમાંની એક છે.
• 87 દિવસમાં 200થી વધુ કારીગરો ત્રણ રથ તૈયાર કરે છે.
• પરંપરા લગભગ 1100 વર્ષ જૂની માનવામાં આવે છે.
• રથ બનાવવા માટે 13 પ્રકારના લાકડાનો ઉપયોગ થાય છે.
• કોઈ આધુનિક નકશા વગર પરંપરાગત માપથી રથ તૈયાર થાય છે.
• યાત્રામાં ભગવાન સુદર્શન સહિત ચાર પ્રતિમાઓ હોય છે.
• ગજપતિ મહારાજ છેરા પહેરા વિધિ કરે છે.
• લાખો ભક્તો દોરીથી રથ ખેંચે છે.
• યાત્રા બાદ રથના કેટલાક ભાગો લાખોમાં વેચાય છે.
• બહુડા યાત્રા પછી ભગવાન મુખ્ય મંદિરમાં પરત ફરે છે.

નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી