Ola, Uber, Zepto સહિત 11 કંપનીઓને સરકાર (Government) ની નોટિસ, ‘ડાર્ક પેટર્ન’થી યુઝર્સને ગેરમાર્ગે દોરવાનો આરોપ, ચાલો જાણીએ શું છે આખો મામલો
ZENSI PATEL 
ભારત સરકારે (Government) Ola, Uber, Zepto, Rapido જેવી 11 મોટી કંપનીઓને નોટિસ મોકલી છે. એવો આરોપ છે કે આ કંપનીઓ “ડાર્ક પેટર્ન” નામની ભ્રામક તકનીકનો ઉપયોગ કરીને ગ્રાહકોને તેમની ઇચ્છા વિરુદ્ધ નિર્ણયો લેવા દબાણ કરી રહી છે.
હકીકતમાં, ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલયે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો આ કંપનીઓ આ ખોટી પદ્ધતિઓ બંધ નહીં કરે, તો તેમની સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
‘ડાર્ક પેટર્ન’ શું છે?
‘ડાર્ક પેટર્ન’ એવી ડિઝાઇન અથવા ઇન્ટરફેસ યુક્તિઓ છે જેનો હેતુ વપરાશકર્તાઓને મૂંઝવણમાં મૂકવાનો છે, જેથી તેઓ એવો નિર્ણય લે જે તે સામાન્ય સંજોગોમાં ન લે. ઉદાહરણ તરીકે, માહિતી આપ્યા વિના કાર્ટમાં ઉત્પાદન ઉમેરવું, “હમણાં નહીં” જેવો વિકલ્પ રજૂ કરવો જેથી વપરાશકર્તા શરમ અનુભવે, છુપાયેલા ચાર્જ ઉમેરવા, અથવા “માત્ર 1 યુનિટ બાકી છે” જેવા ખોટા ચેતવણીઓ બતાવીને વપરાશકર્તાને ખરીદવા માટે દબાણ કરવું.
કંપનીઓએ આંતરિક તપાસ કરવી પડશે
સરકારે (Government) અત્યાર સુધીમાં આવા 13 ડાર્ક પેટર્ન ઓળખી કાઢ્યા છે અને તેમના પર કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. ગ્રાહક બાબતોના મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે બધી કંપનીઓએ તેમના પ્લેટફોર્મનું ઓડિટ કરવું પડશે જેથી તેઓ અથવા તેમના વેચાણકર્તાઓ આવા ગૂંચવણભર્યા પેટર્નનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે કે કેમ તે શોધી શકાય. આ ઓડિટનો રિપોર્ટ સરકારને સુપરત કરવો પડશે.
જો કંપનીઓ Government નું સાંભળશે નહીં તો શું થશે?
જો કંપનીઓ સરકાર (Government) નું સાંભળશે નહીં અને ડાર્ક પેટર્નનો ઉપયોગ બંધ નહીં કરે, તો CCPA (સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી) સીધા કડક પગલાં લેશે, જેમાં ભારે દંડ અને કંપનીના કામકાજ પર પ્રતિબંધ શામેલ હોઈ શકે છે.
આ મુદ્દા પર વધુ સારી રીતે દેખરેખ રાખવા માટે, સરકાર (Government) એક સંયુક્ત ટાસ્ક ફોર્સ (Joint Task Force) ની રચના કરી રહી છે, જેમાં સરકારી અધિકારીઓ, કંપનીઓ અને ગ્રાહક સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થશે. આ ટાસ્ક ફોર્સનો ઉદ્દેશ્ય શ્યામ પેટર્નને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવાનો, ગ્રાહક પસંદગી અને અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો અને Ethical design practices ને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી
