Budget 2026: ભારતના ઇતિહાસમાં એકમાત્ર બજેટ જેમાં હલવો તૈયાર કરવામાં આવ્યો ન હતો; જાણો શા માટે?

દેશનું સામાન્ય બજેટ (Budget) 2026 નજીક આવી રહ્યું છે, અને આ વખતે તે રવિવાર, 1 ફેબ્રુઆરીના રોજ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવશે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળની સરકાર માટે આ મહત્વપૂર્ણ બજેટ (Budget) રજૂ કરશે. બજેટની તૈયારીઓ અંતિમ તબક્કામાં છે, અને હંમેશની જેમ, તેની સાથે સંકળાયેલી પરંપરાઓ પણ સમાચારમાં છે. આમાંથી એક હલવો સમારંભ છે, જે સામાન્ય રીતે બજેટ પહેલા થાય છે. જો કે, એક વર્ષ એવું રહ્યું છે જ્યારે આ પરંપરા તૂટી ગઈ હતી.

હલવો સેરેમની શું છે?

હલવો સેરેમની બજેટ (Budget) પ્રક્રિયાનો એક પ્રતીકાત્મક છતાં મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. જ્યારે ડ્રાફ્ટ બજેટ સંપૂર્ણપણે તૈયાર થઈ જાય છે અને છાપકામ શરૂ થવાનું હોય છે, ત્યારે આ વિધિ નાણા મંત્રાલયના નોર્થ બ્લોકમાં કરવામાં આવે છે. હલવો એક મોટા વાસણમાં તૈયાર કરવામાં આવે છે, અને નાણામંત્રી પોતે તે અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને પીરસે છે. આ એક શુભ શરૂઆત માનવામાં આવે છે.

સ્વતંત્રતા પછીની પરંપરા

આઝાદી પછી ભારતમાં બજેટ (Budget) પહેલાં હલવો સમારંભની પરંપરા સતત જોવા મળી રહી છે. દરેક સરકારે દાયકાઓથી તેનું પાલન કર્યું છે. સંજોગો ગમે તે હોય, બજેટ પહેલાં મીઠાઈ વહેંચવાની આ વિધિ ક્યારેય તૂટી નથી. આ જ કારણ છે કે, જ્યારે આ પરંપરા એક વર્ષ સુધી ન મનાવવામાં આવી, ત્યારે તેણે ઇતિહાસમાં વિશેષ સ્થાન મેળવ્યું.

જ્યારે 52 વર્ષ જૂની પરંપરા તૂટી ગઈ

2022 માં પહેલી વાર બજેટ (Budget) પહેલાં હલવો સમારંભ યોજવામાં આવ્યો ન હતો. આ નિર્ણય કોઈ વહીવટી બેદરકારી અથવા પરંપરાથી વિચલનને કારણે નહીં, પરંતુ દેશમાં ચાલી રહેલા ગંભીર આરોગ્ય સંકટને કારણે લેવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે, ભારત કોવિડ-19 રોગચાળાના ત્રીજા મોજાનો સામનો કરી રહ્યું હતું, અને ચેપ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો હતો.

કોવિડ-19 કારણ બન્યું

ત્રીજી લહેર દરમિયાન, સરકારે ભીડ ટાળવા અને ચેપ અટકાવવા માટે ઘણા કડક પગલાં અમલમાં મૂક્યા. આને ધ્યાનમાં રાખીને, નાણા મંત્રાલયે હલવા સેરેમની રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો. તે સમયે નોર્થ બ્લોકમાં અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને ભેગા કરવા અસુરક્ષિત માનવામાં આવતું હતું. તેથી, 2022 માં આ સમારોહ યોજાયો ન હતો.

આ પણ વાંચો : Fainting On Standing:ઉભા રહેતા અચાનક ચક્કર (Dizziness) આવવા, આ કઈ બીમારીના સંકેત છે?

મીઠાશ ગઈ છે, પરંતુ પરંપરા નથી

જોકે હલવા સેરેમની યોજાયો ન હતો, પરંતુ પરંપરાની ભાવના સંપૂર્ણપણે છોડી દેવામાં આવી ન હતી. નાણા મંત્રાલયે બજેટ (Budget) માં સામેલ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓના ઘરો અથવા ઓફિસોમાં મીઠાઈઓ મોકલી હતી. આનો અર્થ એ થયો કે મીઠાશનું પ્રતીક રહ્યું, પરંતુ તેનું સ્વરૂપ બદલાઈ ગયું. આ પગલું સલામતી અને પરંપરા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ હતો.

હલવા સેરેમની શા માટે ખાસ છે?

હલવા સેરેમની ફક્ત મીઠાઈ વિતરણનો કાર્યક્રમ નથી. આ સેરેમની સાથે, ગુપ્ત બજેટ પ્રક્રિયા પણ શરૂ થાય છે. આ સેરેમની પછી, બજેટ સાથે સંકળાયેલા અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ સંપૂર્ણપણે એકલતામાં જાય છે. તેમને મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ કરવાની અથવા ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ કરવાની મંજૂરી નથી. આનો હેતુ બજેટ સંબંધિત કોઈ માહિતી લીક ન થાય તેની ખાતરી કરવાનો છે.

બજેટ (Budget) ગુપ્તતાનું પ્રતીક

હલવા સમારંભથી બજેટ રજૂ થાય ત્યાં સુધી, સંબંધિત અધિકારીઓ નોર્થ બ્લોકમાં રહે છે. તબીબી સારવાર અને આવશ્યક સુવિધાઓ માટે ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે, પરંતુ બહારની દુનિયા સાથેનો સંપર્ક સંપૂર્ણપણે કાપી નાખવામાં આવે છે. આમ, હલવા સમારંભ બજેટની ગુપ્તતા અને ગંભીરતા બંનેનું પ્રતીક છે.

નોંધ : આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યૂઝ અને વાતો રીપોર્ટર દ્વારા રિપોર્ટ કરેલા છે. અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી માહિતી લેવામાં આવેલા છે. ન્યૂઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે તે લેખક તથા સોર્સની રહેશે. “divyangnewschannel.com” વેબસાઈટ કે પેજ ની કોઈપણ પ્રકારની જવાબદારી રહેશે નહી